بند بازان

كتاب «بند بازان»، داستان دوران كودكي تا بزرگسالي دومنينگ هال، پسر بچه‌اي در سال‌هاي حدود ۱۹۶۰است كه از زبان خودش نقل مي‌شود، در محله‌اي فقيرنشين كنار رودخانه‌ي «تاين» نزديك جايي كه خود نويسنده‌ي كتاب، ديويد آلموند بزرگ شده است. زندگي دومنينگ تحت تاثير افرادي قرار مي‌گيرد كه در اطرافش هستند، پدر دومنيگ كه كارگر درزگير كشتي است با عقده‌ها و خشم و كم سوادي‌اش از او مي‌خواهد خشن و متنفر از طبقه‌ي فرادست باشد، مادر تا زمان حيات با مهرباني و منطق ذاتي، همراه و هم‌دل هميشگي اوست و مرگ او نيز خلا بزرگ زندگي دومنينگ و پدرش است و يكي از تراژديك‌ترين بخش‌هاي داستان است، وينست مك آليستر، همكلاس و هم‌محلي مبتذل، ناخوشايند و سرخورده از پدري فراري، كه آلوده شدن به خلاف و بز‌هكاري را با او تجربه مي‌كند و سرنوشت دومنينگ را تغيير مي‌دهد و هالي استرود اولين و آخرين عشق او، دختري كه در همسايگي آن‌ها زندگي مي‌كند، او را با دنياي شعر و هنر و موسيقي و كتاب آشنا مي‌سازد.

نكبت و فقر محلِ زندگي آن دو، سرنوشت آن‌ها را تغيير مي‌دهد، وينست خودش را به دومنينگ نزديك مي‌كند كه حاصل آن پرسه‌ها و تفريحات هرز، شكار بي‌دليل حيوانات، تجربه‌ي دله دزدي‌هاي بي‌هدف و معاشقه‌هاي اغواگرانه و خشونت و بيزاري از خود براي دومنينگ بود به طوري كه از آن دوران به نام چهره‌ي پشت نقاب ياد مي‌كند. وينسنت كه گويي از هيچ رفتار غيرانساني اباء ندارد، حتي به عشق دومنينگ هم دست‌درازي مي‌كند. وقتي كه هالي باردار مي‌شود، آن‌ها كه نمي‌دانند كودك ناخواسته‌ي هالي از دومنينگ است يا وينسنت، ناچار در يك انتخاب مسؤلانه، دومنينگ و هالي ادامه تحصيل را به تاخير مي‌اندازند و با هم ازدواج مي‌كنند. كارگري در مخزن كشتي، سرنوشتي كه دومنينگ با درس خواندن مي‌خواست از آن برهد، تنها راه درآمد آن‌هاست. هالي و دومنينگ كه در كودكي در يك سيرك به نمايشِ بندبازي علاقه‌مند شده بودند، در زندگي نيز مانند دو بندباز روي ريسمان، با تلاطمات زيادي مواجه مي‌شوند تا در نهايت به هم مي‌رسند. شخصيت مسيحاگونه‌ي جك لاو در جاي جاي كتاب از عقايد مذهبي نويسنده نشات مي‌گيرد.

از نكات مثبت كتاب، اشاره به خلع سلاح هسته‌اي است كه اين واقعه را براي گروه سني مخاطب يادآوري مي‌كند. در متن داستان اسامي چند تن از نويسندگان و شاعران آمده است. ترجمه روان و خوب است و مترجم با چيره‌دستي در صحبت‌هاي وينسنت و گفتگوهاي بين كارگران كشتي، لحن را تغيير داده است. داستان بندبازان مانند زندگي روان و باوركردني است، گويي نويسنده از يك زندگي واقعي داستان را نوشته است.

درباره نويسنده كتاب بندبازان

ديويد آلموند نويسنده‌ي انگليسي، در سال ٢٠١٠ جايزه‌ي هانس كريستين اندرسن را به سبب خلق آثار ماندگارش در ادبيات كودكان دريافت كرده است. كارهاي او تركيبي از جهان واقعي معاصر و فانتزي، تضادهاي قومي و تجربه‌هاي ارزشمند است. آلموند در پي آن است كه نشان دهد دنياي فراطبيعي چگونه مي‌تواند باشد. دنيايي كه در آن، واقعيت و افسانه، حقيقت و دروغ با چرخشي خلاقانه به يكديگر تبديل مي‌شوند. آلموند بر اين باور است كه در نوشتن براي كودكان نبايد تاريكي‌ها و نگراني‌ها را پنهان كرد، اما چنين آثاري بايد اميدواركننده هم باشند.

نخستين كتابي كه براي نوجوانان نوشت «اسكليك و بچه ها » بود كه نخستين چاپ آن در چهار به فروش رفت و دو جايزه‌ي كارنگي و داوران ويت برد را از آن او كرد.

آثار ديگر ديويد آلموند كه به فارسي منتشر شده است بوته زار كيت، چشم بهشتي، قلب پنهان، پدر اسلاگ، وحشي، آتشخوار، تابستان زاغچه، گل و كيت، گربه و ماه را مي‌توان نام برد.

كتاب «بندبازان» داستاني واقع‌گرا از زندگي در بندر و كارگران سخت‌كوش كشتي‌سازي است.

داستان عشق است؛ عشق دو كودك كه با هم بزرگ مي‌شوند، زندگي را تجربه مي‌كنند، بازي مي‌كنند، خوب و بد زندگي را مي‌بينند، تبعيض‌ها و بي‌عدالتي‌ها را لمس مي‌كنند، با نقش تربيت و خانواده در زندگي روبه رو مي‌شوند، با تجربه دعواهاي بچگانه رشد مي‌كنند، با هم بندبازي مي‌كنند و روياي آينده‌اي بهتر براي خود دارند. غافل از آن كه خود زندگي نيز همچون بندبازي است؛ مثل راه رفتن روي طنابي كه تنها يك لغزش كافيست كه كل زندگي تغيير يابد. پسر كه پدرش كارگر كشتي‌سازي است، عاشق نوشتن است؛ از كودكي مي‌نويسد و هر چه بزرگ‌تر مي‌شود اين موضوع برايش اهميت بيشتري پيدا مي‌كند. دختر كه پدرش طراح كارخانه كشتي‌سازي است، عاشق نقاشي و كشيدن هر آن چيزي است كه مي‌بيند و تجربه مي‌‌كند. آن‌ها حتي در كودكي كتابچه‌اي با همكاري هم درست ميكنند. اما نوجوان شرور محله مدتي در دوستي آن‌ها وقفه مي‌اندازد و فاصله آن‌ها را زياد مي‌كند تا بالاخره ياد مي‌گيرند چطور با موضوع كنار بيايند. اين داستان به تبعيض‌هاي اجتماعي، اختلاف‌هاي طبقاتي، روانكاوي نوجوانان مشكل‌دار و... مي‌پردازد.

كتاب «بندبازان» بدون هيچ واهمه‌اي تلخي‌ها و زشتي‌هاي جامعه را به تصوير مي‌كشد و به نوجوانان و جوانان نشان مي‌دهد كه براي هر مشكلي راهكاري وجود دارد، ولو به قيمت پيمودن مسيري سخت و حتي ترسناك. عشق دو جوان را به زيبايي تصوير مي‌كند. ضرورت تفاهم و گذشت را به آنان مي‌آموزد و براي نوجوان علاقمند به نوشتن، به لزوم تلاش سنگين و طي مسيرهاي مختلف براي رسيدن به هدف اشاره دارد.

كتاب «بندبازان» جزو فهرست بهترين كتاب هاي سال ۲۰۱۵ است (كيركس ريويو). كتاب بندبازان براي نوجوانان بالاي ۱۴ سال مناسب است.